ای‌ام‌دی با Helios وارد رقابت مستقیم با انویدیا شد؛ رک هوش‌مصنوعی AMD به عرضه نزدیک می‌شود

ای‌ام‌دی از آغاز عرضه نخستین سیستم رک‌مقیاس هوش مصنوعی خود با نام Helios در ادامه سال جاری خبر داد؛ محصولی که به‌عنوان نخستین رقیب مستقیم سیستم‌های Grace Blackwell و Vera Rubin انویدیا معرفی شده است. هم‌زمان مایکروسافت اعلام کرد از این سامانه در مراکز داده Azure استفاده خواهد کرد و به فهرست مشتریانی مانند متا، OpenAI، اوراکل و Tata Consultancy Services پیوسته است، البته جزئیاتی از ارزش قراردادها یا میزان ظرفیت پردازشی اعلام نشده است.

مایکروسافت اعلام کرده Helios برای اجرای فرایند استنتاج مدل‌های پیشرفته، سرویس‌های Azure AI و نیازهای مشتریان هوش مصنوعی این شرکت به کار گرفته خواهد شد. این شرکت همچنین دو نمونه پردازشی جدید مبتنی بر پردازنده‌های Venice شرکت AMD به Azure اضافه می‌کند؛ یکی برای هوش مصنوعی عامل‌محور و خطوط انتقال داده و دیگری برای طراحی تراشه‌های نیمه‌رسانا. با انتشار این خبر سهام AMD بیش از ۴ درصد و سهام مایکروسافت بیش از ۱ درصد افزایش یافت.

این همکاری ادامه رابطه طولانی دو شرکت محسوب می‌شود؛ رابطه‌ای که طی سال‌ها پردازنده‌های AMD را به رایانه‌های Surface و کنسول‌های Xbox رسانده است. مایکروسافت در سال ۲۰۲۳ نیز نخستین مشتری پردازنده گرافیکی MI300X بود و اکنون علاوه بر استفاده از تراشه‌های اختصاصی Maia، توسعه مدل‌های هوش مصنوعی داخلی خود را نیز سرعت داده است. این شرکت در ماه ژوئن از هفت مدل اختصاصی رونمایی کرد، هرچند عملکرد محصولات هوش مصنوعی آن، از Microsoft 365 Copilot تا GitHub Copilot، نتایج متفاوتی داشته است.

AMD اعلام می‌کند اکنون هشت مورد از ۱۰ شرکت برتر حوزه هوش مصنوعی از پردازنده‌های گرافیکی Instinct این شرکت استفاده می‌کنند؛ فهرستی که OpenAI، Cohere و SpaceXAI را نیز در بر می‌گیرد. متا نیز پیش‌تر اعلام کرده بود در بلندمدت تا ۶ گیگاوات پردازنده گرافیکی AMD به کار خواهد گرفت و نخستین مرحله، شامل یک گیگاوات روی رک‌های Helios، از اواخر امسال آغاز می‌شود. OpenAI، اوراکل و Tata Consultancy Services نیز برای استقرار Helios برنامه‌ریزی کرده‌اند.

CNBC نخستین رسانه‌ای بود که از نزدیک به نمونه عملیاتی Helios در آزمایشگاه مرکز داده AMD در ایالت تگزاس بازدید کرد. این سامانه چهار بخش اصلی شامل پردازنده‌های گرافیکی، پردازنده‌های مرکزی، تجهیزات شبکه و نرم‌افزار را که همگی توسط AMD توسعه یافته‌اند، در یک مجموعه واحد ترکیب می‌کند. فارست نوراد رئیس بخش مراکز داده AMD، می‌گوید تمرکز شرکت بر ارائه پایین‌ترین هزینه به ازای هر توکن و بهترین هزینه کل مالکیت بوده است.

لیزا سو مدیرعامل AMD پیش‌تر اعلام کرده بود Helios در حوزه استنتاج، پهنای باند حافظه و ظرفیت حافظه نسبت به سیستم‌های رک‌مقیاس انویدیا مزیت‌های قابل‌توجهی دارد. با وجود اینکه AMD قیمت رسمی این محصول را اعلام نکرده، مؤسسه Futurum Group بهای آن را بین ۵ تا ۵.۵ میلیون دلار برآورد کرده است، این در حالی است که برآورد همین مؤسسه برای سیستم Vera Rubin انویدیا بین ۳.۵ تا ۴ میلیون دلار است.

وزن Helios حداکثر به حدود ۳۱۷۵ کیلوگرم می‌رسد که معادل ۷ هزار پوند است و از نظر ابعاد نیز از Vera Rubin بزرگ‌تر محسوب می‌شود. با این حال انویدیا همچنان بیش از ۹۵ درصد بازار پردازنده‌های گرافیکی مراکز داده را در اختیار دارد و سهم AMD حدود ۴.۵ درصد برآورد می‌شود. دنیل نیومن مدیرعامل Futurum Group، معتقد است AMD در صورت موفقیت می‌تواند سهم بازار خود را به ۲۰ تا ۲۵ درصد برساند.

طبق اعلام AMD، بخش مراکز داده در سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۶ با رشد ۵۷ درصدی نسبت به سال قبل، بزرگ‌ترین منبع درآمد این شرکت بوده و همچنین AMD انتظار دارد از سال ۲۰۲۷ درآمد هوش مصنوعی مراکز داده به ده‌ها میلیارد دلار برسد که بخش عمده آن از Helios حاصل خواهد شد. در بازار پردازنده‌های مرکزی سرور، اینتل همچنان پیشتاز است، اما AMD طی سال‌های اخیر به‌طور پیوسته سهم بیشتری به دست آورده است.

فارست نوراد هنگام نمایش Helios توضیح داد هر یک از ۱۸ سینی پردازشی این سیستم، چهار پردازنده گرافیکی Instinct و یک پردازنده مرکزی EPYC را در خود جای داده است. به گفته او همین خانواده EPYC نقش اصلی را در بازگشت AMD به بازار مراکز داده ایفا کرده و تأکید کرد شرکت پس از روی کار آمدن لیزا سو مسیر متفاوتی را در پیش گرفت و از سال ۲۰۱۷ نقشه راه خود را دقیقاً مطابق وعده‌ها اجرا کرده است.

سیستم Helios بر پایه پردازنده‌های گرافیکی سری MI400 ساخته شده و هر سینی آن تا ۱۲ تراشه شبکه مبتنی بر فناوری Pensando را در اختیار دارد؛ شرکتی که AMD آن را در سال ۲۰۲۲ خریداری کرد. خرید Xilinx با ارزشی نزدیک به ۵۰ میلیارد دلار، تصاحب ZT Systems با حدود ۵ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۵ و خرید چندین شرکت نرم‌افزاری برای توسعه ROCm نیز از جمله اقداماتی بودند که زمینه توسعه این سامانه را فراهم کردند.

نیل شاه، تحلیلگر Counterpoint Research، معتقد است پردازنده‌های Helios از نظر سخت‌افزاری هم‌سطح محصولات انویدیا هستند، اما برتری اصلی انویدیا همچنان به اکوسیستم نرم‌افزاری CUDA و بهینه‌سازی‌های آن بازمی‌گردد. دنیل نیومن نیز می‌گوید موفقیت Helios به عملکرد استقرارهای اولیه بستگی دارد و پرسش اصلی این است که آیا AMD به دلیل برتری فناوری پیروز خواهد شد یا به دلیل محدودیت ظرفیت تولید در بازار که هر محصول قابل عرضه را به فروش می‌رساند.

منبع