جیمز وب احتمالاً انفجار یک ستاره پرجرم را در ۱۱.۷ میلیارد سال پیش ثبت کرده
تلسکوپ فضایی جیمز وب احتمالاً موفق شده نشانههای یک ابرنواختر بسیار دور را ثبت کند؛ رویدادی که بر اساس اندازهگیریهای انجامشده، حدود ۱۱٫۷ میلیارد سال پیش رخ داده است. این انفجار با نام SN 2023aeaf شناسایی شده و زمانی اتفاق افتاده که جهان تنها حدود ۲ میلیارد سال سن داشته است. یافته مذکور میتواند تصویری از ستارههای عظیم در مراحل ابتدایی تاریخ کیهان ارائه کند.
این ابرنواختر در جریان بررسی Cosmos-Web و با استفاده از دوربین فروسرخ نزدیک جیمز وب، موسوم به NIRCam شناسایی شد. گروهی از ستارهشناسان به سرپرستی والریا آپاریسیو از مؤسسه اخترشناسی دانشگاه هاوایی، هنگام مطالعه این رویداد مقدار انتقال به سرخ آن را ۳٫۱۹۵ اندازهگیری کردند. این مقدار نشان میدهد نوری که امروز به تلسکوپ رسیده سفر خود را از کیهانی بسیار جوان آغاز کرده.
پژوهشگران برای شناخت بهتر منشأ انفجار، علاوه بر خود ابرنواختر، کهکشان میزبان آن را نیز بررسی کردند. مطالعه طیف این کهکشان نشان داد که احتمالاً با یک کهکشان جوان و در حال شکلگیری روبهرو هستیم؛ کهکشانی که عناصر سنگین نسبتاً کمی دارد. چنین ویژگیهایی، این سامانه را به نمونهای ارزشمند برای بررسی شرایط محیطی و ستارهای جهان در دورههای بسیار ابتدایی تبدیل میکند.
ستارهشناسان سپس برای بررسی ستارهای که این انفجار را ایجاد کرده است، از نرمافزار شبیهسازی Stella کمک گرفتند. مدلسازی انجامشده نشان داد که ابرنواختر حاصل، داغ و آبی بوده و جرم ستاره پیش از انفجار حدود ۱۲ برابر خورشید برآورد میشود. همچنین نتیجه شبیهسازیها احتمال ۹۷.۲ درصدی برای قرار گرفتن این رویداد در دسته ابرنواخترهای نوع دوم را نشان میدهد.
ابرنواخترهای نوع دوم زمانی شکل میگیرند که یک ستاره پرجرم سوخت هستهای خود را به پایان میرساند و هسته آهنی آن تحت اثر گرانش خودش فرو میریزد. ابرنواخترها در کیهان رویدادهایی رایج هستند، اما مشاهده آنها دشوار است. در این مورد، جیمز وب با ابزارهای خود امکان مطالعه رویدادی را فراهم کرده که به دورهای بسیار دور از تاریخ جهان، زمانی حدود ۱۱.۷ میلیارد سال قبل، تعلق دارد.
