رصد ۲۵۵ ساعته تلسکوپ جیمز وب نقشهای بیسابقه از توزیع ماده تاریک در میان ۸۰۰ هزار کهکشان ارائه داد
تلسکوپ فضایی جیمز وب با استفاده از دوربین فروسرخ نزدیک خود در مجموع حدود ۲۵۵ ساعت یک ناحیه مشخص از آسمان را رصد کرد؛ رصدی کمسابقه که به اخترشناسان امکان داده توزیع ماده تاریک را از طریق بررسی اثرات گرانشی آن بر نور کهکشانهای دوردست ترسیم کنند. این مشاهده عمیق، بخشی از پروژه گسترده «بررسی تکامل کیهانی» یا COSMOS به شمار میرود.
این ناحیه از آسمان در صورت فلکی سُدس قرار دارد و مساحتی برابر با ۰٫۵۴ درجه مربع را پوشش میدهد؛ محدودهای که تقریبا دو و نیم برابر اندازه قرص کامل ماه در آسمان شب است. تصویر ثبتشده از این بخش، نزدیک به ۸۰۰ هزار کهکشان را در بر میگیرد و همزمان، نقشهای از توزیع ماده تاریک نیز بر روی آن قرار داده شده.
ماده تاریک بهطور مستقیم قابل مشاهده نیست، زیرا نه نوری از خود گسیل میکند و نه نور را بازتاب، جذب یا مسدود میسازد. با این حال، حضور آن از طریق اثرات گرانشی آشکار میشود. تجمعهای بزرگ ماده تاریک میتوانند با خمکردن فضا-زمان، مسیر حرکت نور کهکشانهای پسزمینه را تغییر دهند و پدیدهای موسوم به همگرایی گرانشی ایجاد کنند.
همگرایی گرانشی به دو نوع قوی و ضعیف تقسیم میشود. در نوع قوی، تغییر مسیر نور بهقدری شدید است که بهصورت مستقیم در تصاویر دیده میشود. اما در همگرایی ضعیف، این اعوجاج بسیار ظریف است و تنها با تحلیل آماری هزاران کهکشان قابل تشخیص خواهد بود. نقشه جدید جیمز وب از ماده تاریک، بر پایه همین نوع همگرایی ضعیف تهیه شده است.
در این تصویر، ماده تاریک با رنگ آبی نمایش داده شده و نواحی آبی روشنتر نشاندهنده چگالی بالاتر آن هستند. پیشتر تلسکوپ هابل در سال ۲۰۰۷ نقشهای از این منطقه تهیه کرده بود، اما نقشه جیمز وب با پوشش تعداد کهکشانهای تقریبا دو برابر و وضوح بالاتر، خوشههای تازهای از ماده تاریک را آشکار کرده است. دادههای این پروژه با مشاهدات دیگر تلسکوپها ترکیب میشود تا نقش ماده تاریک در رشد کهکشانها بهتر درک شود.
