
محدودیت کاربران رایگان ChatGPT به ضعیفترین مدل GPT-5.6، البته با امکان چت نامحدود
OpenAI از مجموعهای از تغییرات جدید برای ChatGPT رونمایی کرده که هم کاربران پولی و هم کاربران رایگان را تحت تأثیر قرار میدهد و بر اساس اعلام این شرکت، کاربران پلاس و پرو به نسخه بهبودیافته GPT-5.6 Sol و قابلیت تنظیم میزان استدلال دسترسی خواهند داشت، در حالی که کاربران رایگان و Go بهزودی GPT-5.6 Luna را بهعنوان مدل پیشفرض دریافت میکنند؛ همچنین چت متنی نامحدود نیز برای این گروه در راه است.
در یادداشتهای انتشار OpenAI آمده است که GPT-5.6 Luna اواخر همین هفته جایگزین GPT-5.5 Instant بهعنوان مدل پیشفرض کاربران Free و Go خواهد شد. این شرکت همچنین اعلام کرده از هفته آینده، کاربران رایگان به چت متنی نامحدود و دکمه جدید Think برای رسیدگی به پرسشهای دشوارتر دسترسی پیدا میکنند، اما محدودیتهای مربوط به بارگذاری فایل، تولید تصویر و سایر ابزارها همچنان بدون تغییر باقی خواهد ماند.
بر اساس توضیحات این شرکت، GPT-5.6 Sol نیز در ChatGPT بهروزرسانی شده و اکنون تلاش میکند جزئیات غیرضروری و قالببندی بیش از حد را کاهش دهد. این شرکت میگوید هنگام پاسخ به پرسشهای ساده، مدل پاسخهایی مستقیم و همراه با حداقل اطلاعات زمینهای ارائه میکند، اما در وظایف پیچیدهتر همچنان توضیحاتی کاملتر در اختیار کاربر قرار میدهد تا توصیه یا نتیجه اصلی بهسادگی قابل تشخیص باشد.
OpenAI علاوه بر تغییرات مربوط به نحوه پاسخگویی، از بهبود دقت مدلهای جدید نیز سخن گفته است و طبق ارزیابی داخلی این شرکت که با استفاده از درخواستهایی در حوزههای مالی، پزشکی و حقوق انجام شده، تعداد پاسخهایی که دستکم یک خطای factual داشتهاند، نسبت به GPT-5.5 Instant حدود ۶۲ درصد در GPT-5.6 Luna و حدود ۶۸ درصد در GPT-5.6 Sol کاهش یافته است، البته این نتایج هنوز بهطور مستقل تأیید نشدهاند.
این تغییرات تنها به ChatGPT محدود میشوند و OpenAI تأکید کرده است که GPT-5.6 Sol در ChatGPT Work و Codex بدون تغییر باقی میماند. با این حال، کاربران پولی ChatGPT یک قابلیت جدید نیز دریافت میکنند؛ اسلایدری که امکان تعیین میزان تلاش مدل برای استدلال و تولید پاسخ را فراهم میکند. این ویژگی پیشتر فقط در ChatGPT Work در دسترس بود و اکنون به نسخه عادی ChatGPT نیز راه پیدا کرده است.
OpenAI میگوید تنظیمات پایین این اسلایدر برای پرسشهای روزمره طراحی شده، در حالی که سطوح بالاتر برای کارهایی مانند برنامهریزی، پژوهش و برنامهنویسی در نظر گرفته شدهاند. به گفته این شرکت، هدف از ارائه چنین قابلیتی این است که پاسخهای سریع و استدلالهای عمیق، بهجای اینکه مانند دو مدل با رفتار و لحن متفاوت به نظر برسند، تجربهای یکپارچه را در قالب یک مدل واحد ارائه دهند.
این شرکت همچنین اعلام کرده یکی از توسعهدهندگان OpenAI بهتازگی توضیح داده است که هر یک از پنج سطح این اسلایدر برای چه نوع وظایفی مناسب هستند و بر اساس اطلاعات منتشرشده، قابلیت تنظیم میزان استدلال در نسخههای وب، موبایل و دسکتاپ ChatGPT در دسترس کاربران واجد شرایط قرار خواهد گرفت و آنها میتوانند بسته به نوع کار، سطح پردازش موردنیاز را تغییر دهند.
در ادامه گزارش، نویسنده منبع این پرسش را مطرح میکند که آیا اضافه شدن چنین تنظیماتی واقعاً باعث میشود کاربران استفاده بهتری از هوش مصنوعی داشته باشند یا خیر. به اعتقاد او، بیشتر کاربران در گذشته از قابلیت انتخاب مدل استفاده نمیکردند و احتمالاً انتخاب مدل مناسب برای هر وظیفه، اهمیت بیشتری نسبت به انتخاب یکی از پنج سطح مختلف استدلال داشته است.
نویسنده همچنین معتقد است اضافه شدن گزینههای بیشتر، الزاماً تجربه کاربری را بهتر نمیکند. به باور او، اگرچه OpenAI تلاش کرده پاسخهای سریع و استدلال عمیق را در قالب یک تجربه واحد ارائه کند، اما افزایش تعداد تنظیمات ممکن است برای بسیاری از کاربران ارزش عملی چندانی نداشته باشد و نتواند جایگزین انتخاب صحیح مدل برای هر نوع کار شود.
در بخش دیگری از گزارش، نویسنده به محدودیتهای کاربران رایگان اشاره میکند و مینویسد اگرچه GPT-5.6 Luna با توجه به اندازه خود میتواند عملکرد مناسبی داشته باشد، اما مدلهای کوچکتر معمولاً خطاپذیرتر و از نظر قابلیت اطمینان ضعیفتر هستند. او برای تأکید بر این موضوع به نمونهای از مدل GPT-5.5 Instant اشاره میکند که در مقایسه با مدل استدلالی بزرگتر، تحلیل دادهای کاملاً نادرست ارائه داده بود.
همچنین دکمه Think نیز این وضعیت را تغییر نمیدهد، زیرا تنها مدت زمان بیشتری را برای استدلال GPT-5.6 Luna فراهم میکند و کاربر را به مدل قدرتمندتری منتقل نمیکند. از نگاه او، این موضوع به این معناست که کاربران رایگان همچنان به مدلهای Frontier Reasoning شرکت OpenAI دسترسی نخواهند داشت؛ قابلیتی که به گفته نویسنده، همیشه نیز از دسترس آنها خارج نبوده است.
در بهروزرسانی منتشرشده در ۷ اوت ۲۰۲۶، نویسنده گزارش اعلام میکند OpenAI پس از انتشار مقاله با او تماس گرفته و توضیح داده است که GPT-5.6 Luna با وجود کوچکترین عضو خانواده GPT-5.6 بودن، همچنان نسبت به GPT-5.5 Instant یک پیشرفت محسوب میشود. این شرکت تأکید کرده است که توصیف این تغییر بهعنوان محدود شدن کاربران رایگان به تجربهای ضعیفتر، دقیق نیست.
OpenAI همچنین در توضیح خود اعلام کرده است قابلیتهای کاربران رایگان نسبت به گذشته تنها افزایش یافته و متن مقاله نیز پس از دریافت این توضیحات برای بازتاب بهتر این موضوع بهروزرسانی شده است. با این حال، نویسنده گزارش تأکید میکند این توضیح، استدلال اصلی او را تغییر نمیدهد و همچنان معتقد است کاربران رایگان دیگر به مدلهای Frontier Reasoning شرکت دسترسی ندارند.
نویسنده در پایان میگوید هرچند نسخه رایگان ChatGPT در مقایسه با گذشته پیشرفت کرده است، اما در آزمایشهای انجامشده توسط تیم آنها، اختلاف کیفیت میان مدلهای رایگان و مدلهای پیشرفته OpenAI بهوضوح قابل مشاهده بوده است. او معتقد است بسیاری از کاربران تصور میکنند ChatGPT همان ChatGPT است، در حالی که تفاوت محسوسی میان تجربه ارائهشده در سطوح مختلف اشتراک وجود دارد و هدف از بیان این موضوع نیز صرفاً آگاه کردن کاربران از این اختلاف کیفیت است، نه انتقاد از OpenAI.




